Anh chị đang đọc bài này, chắc trong lòng đang lo cho một gốc điều nào đó ngoài vườn. Cây thì cao lớn, tán còn xanh, mà gốc rịn mùn cưa, rỉ nhựa. Tôi hiểu cái cảm giác đó. Vì tôi từng chứng kiến trước một vườn bị sâu đục thân cây điều ,như vậy của khách hàng .
Cái vườn điều làm tôi nhớ tới giờ
Mấy năm trước, một anh nông dân vùng điều nhờ tôi ra coi vườn. Điều hơn mươi năm tuổi, thân to cỡ vòng tay — vốn liếng cả đời anh. Lại gần một gốc mới thấy lớp mùn cưa li ti đùn ra, chỗ chạng ba rịn nhựa đen mùn cưa đùn ra . Tôi khẽ đẽo lớp vỏ sần sùi, con sâu non lòi đầu — vàng óng, béo mềm, to bằng ngón tay út, răng cứng ngắc, nằm trong đường hầm nó khoét xuyên gỗ. Mà không phải một con. Một gốc mấy con. Cây điều to một người lớn ôm không hết ,hơn mười năm tuổi cũng chết bình thường .
Truy ra thủ phạm: con xén tóc
Con sâu vàng đó không tự nhiên có. Mẹ nó là con xén tóc — quê tôi lúc tụi tôi còn nhỏ vào mùa hè bắt mấy con này ở cây vông và nó ăn lá vông ,thân đen, cánh đen, bay vè vè quanh vườn, tìm chỗ vỏ sần sùi tối tăm đẻ trứng vào gốc. Trứng nở ấu trùng, lớn thành con sâu béo mềm, rồi đục xuyên gỗ ăn rỗng từ trong ra. Xưa nó đẻ ở chạng 2–3; giờ khôn hơn — đẻ sát mặt đất, đẻ luôn vào rễ trồi lên, chỗ mình cúi xuống cũng khó thấy.
sâu đục thân gốc cây điều chia ra làm 4 giai đoạn .1 trứng ,2 con sâu đục trong thân cây ,3 nhộng ,4 con xén tóc , thời gian kéo dài vòng đời của chúng khoảng 1 năm .
Vì sao đẽo bắt sâu là đã muộn
Thấy gốc rịn mùn cưa là nhiều anh chị vác dao ra đẽo. Tôi nói thẳng: đẽo bắt là biện pháp cuối cùng, bất đắc dĩ, không bao giờ triệt để. Một gốc nhiều con,(nhiều con sâu đục thân ) moi con này còn con kia trong ruột cây. Tệ hơn: mỗi nhát dao là một vết thương hở cho nấm bệnh chui vào, con xén tóc khác lại tới đẻ ngay chỗ vừa đẽo. Bắt được con sâu trong tay nghĩa là đã thua nửa ván. Con đường đúng nằm ở phía trước.
Chặn từ gốc: quét vôi che chỗ đẻ, canh con xén tóc
Ông bà mình có cách hay mà giờ nhiều người quên: quét nước vôi pha đồng (kiểu Boóc-đô) quanh gốc, từ chạng 2–3 xuống sát đất. Lớp vôi trắng che hết chỗ sần sùi tối tăm — xén tóc bay tới ngó rồi né, vì nó chỉ khoái đẻ chỗ kín đáo; lỡ đẻ dính thì chất đồng làm bào mòn hư trứng . Song song phải canh con xén tóc: xưa nó rộ tháng 2–3, giờ đến cả tháng 7 -9 hàng năm .Vào thời điểm này nhà nào gần vườn điều buổi tối thắp đèn xén tóc bay vào ta thấy là ngoài vườn chúng đã đẻ vào gốc cây rồi .
Ba điều khắc trong lòng
- Phát hiện sớm ăn đứt cứu muộn — thấy mùn cưa, rịn nhựa thì đừng chờ.
- Phòng ngừa hơn chữa — quét vôi che gốc, canh xén tóc, nhẹ tiền nhẹ công.
- Đừng để dao gây thêm vết thương — bất đắc dĩ mới đẽo, đẽo xong ta xử lý bằng thuốc nấm đơn giản như ( mancozep-hay metalaxy )để sát khuẩn vết thương .
nhà vườn nên phát hiện sớm để phòng trị sâu đục thân cây điều là hay nhất .
Các bạn vào đây xem cách bắt sâu cây điều .https://youtu.be/7aQYnjmd3SQ?si=tczRrYFBwJkLFs2A